Over 10 jaar koopt niemand meer een lift

Over 10 jaar koopt niemand meer een lift

dec 18, 2014

Het is natuurlijk altijd gevaarlijk dit soort voorspellingen te doen, maar ik durf het wel aan. Of het 10 jaar zal zijn dat weet ik niet, maar de wereld verandert in hoog tempo. Hieronder breng ik een aantal ontwikkelingen met elkaar in verband en trek daaruit conclusies.

Delen in plaats van bezitten

Vroeger kocht je LP’s, later CD’s. Tegenwoordig heb je Spotify en luister je streaming online muziek. Het heeft de verdienmodellen in de muziekindustrie totaal veranderd. Ik ben nog van de generatie die graag een auto wil hebben, daar trots op is en daar status aan ontleent. Er komt een nieuwe generatie aan die gewoon vervoer wil en auto’s deelt via Snappcar of Mywheels. Efficiënter, beter voor het milieu en ook heel sociaal. Om te denken dat deze trends de gebouwde omgeving voorbij zullen gaan, is een illusie. Kantoren worden inmiddels gedeeld; veel mensen hebben al geen vaste werkplek meer en Regus en andere aanbieders bieden oplossingen op maat aan. Deze trend is niet meer te keren.

Ultiem prestatiecontract

Mijn stelling is: je wilt geen lift maar verticaal transport. Nu is in bijna alle gevallen een lift de oplossing voor verticaal transport, maar de vraag is of dit altijd zo zal blijven. En als een lift de oplossing is voor je vraagstuk, dan is het nog maar de vraag of je eigenaar wilt zijn van die lift. Waarom betaal je voor bezit en niet alleen voor het gebruik? Afrekenen per rit is het ultieme prestatiecontract. Geen rit is geen betaling. Op deze manier heb je als gebouweigenaar en als liftbedrijf beiden belang bij een goed werkende lift die mensen zo efficiënt en veilig mogelijk door je gebouw transporteert. Stilstand, om welke reden dan ook, is voor beiden ongewenst.

Op tijd voorsorteren

Natuurlijk, ik begrijp het, we zijn nog niet zo ver. Juridisch is een lift eigendom van de gebouweigenaar omdat die ‘aard en nagelvast’ ofwel ‘duurzaam verbonden’ is met het gebouw en bij uitblijven van betaling is er dus geen onderpand. Uit de ontwikkelingen in de muziekindustrie kun je opmaken dat de oude verdienmodellen alsmede het recht moet worden aangepast, desnoods onder druk, omdat de economische ontwikkeling sneller gaat en niet te stuiten is. Tijdig goed voorsorteren is hier het devies.

Gunningscriterium

Naar mijn bescheiden mening betekent dit voor de gebouweigenaar of -beheerder dat bij de inkoop van je lift of het liftonderhoud het nu verstandig is om altijd te vragen naar de vertaling naar de prijs per rit. Ook al koop je nu (nog) een lift of een contract, de vertaalslag is altijd te maken. Pak de afschrijving, de contract- en keuringskosten, de MeerJarenOnderhoudsBegroting en de energiekosten. Vraag om een Service Level Agreement (SLA, ofwel prestatiecontract) en deel de kosten daarvoor door het aantal ritten dat de lift per jaar maakt. Ieder liftbedrijf kan dit voor een nieuwe lift voorrekenen en vrijwel alle bestaande liften hebben een rittenteller. Uit eigen ervaring weet ik dat de goedkoopste lift in aanschaf niet de laagste kosten per rit heeft! Deze methodiek betekent nu nog niet dat dit gegeven het verrekenmodel moet zijn, maar het kan wel een belangrijk gunningscriterium zijn bij het aangaan van een nieuw onderhoudscontract of de aanschaf van een nieuwe installatie.

Printer

Het is bekend dat in veel gevallen ontwikkeling en exploitatie verschillende entiteiten zijn. Als je een printer koopt, is deze heel goedkoop. De benodigde cartridges zijn echter duur. Een professionele afnemer koopt een printer dan ook niet op basis van de laagste prijs maar op basis van de prijs per afdruk. Waarom zou de opdrachtgever de aan de ontwikkelaar in een PVE een maximale prijs per rit voorschrijven van de aan te schaffen lift(en)?

Innovatie stimuleren

Om deze awareness in de markt te kweken zou dit voor het liftbedrijf betekenen dat zij nu al van hun liften rekenmodellen maken waarin zij aantonen wat de prijs per rit is. Bij ieder aanbod door hun gedaan zou dit bedrag vermeld moeten worden. Het betekent ook dat innovaties die energie-efficiënt zijn de onderhoudsinspanning verminderen of de levensduur verlengen, wat het concurrentievoordeel nog meer ten goede komt. Ofwel, deze manier van gunnen en later ook afrekenen verhoogt de stimulans om te innoveren.

Bestekken uit de oude doos

Voor de adviseur betekent dit het einde van (STABU) bestekken waarin het aantal slagen beschreven staat dat een schroef door een moer gedraaid moet zijn of waarin de plaatdikte van een deurpaneel beschreven staat. De adviseur kan niet langer meer ‘voorschrijven’, omdat hij daarmee op de stoel gaat zitten van de ontwerper. Dit is overigens al lang in strijd met de wet op de productaansprakelijkheid. De meeste bestekken van ‘onafhankelijke adviseurs’ schrijven nog steeds veel te kostbare liftconcepten uit de jaren ’70 voor. Dit terwijl in veel gevallen de standaard concepten van liftbedrijven uitstekend voldoen. Daarnaast moet men zich realiseren dat de uitgaven aan R&D door de grotere liftbedrijven innovaties teweeg brengen die niet te vatten zijn in bestekken. Welke leasemaatschappij schrijft een bestek voor de inkoop van een Opel Ampera of Toyota Prius? Iedereen weet dat dit complete concepten zijn met elk hun eigen ontwerp dat niet dunnetjes door een expert moet worden overgedaan. Zo kun je voor een Otis Gen2 of een ThyssenKrupp Synergy ook geen bestek schrijven. Gekkenwerk! De adviseur zal zijn klant moeten helpen met het definiëren van de juiste aankoopcriteria om op grond daarvan de juiste partij te selecteren die zijn verticaal transport kan leveren. Een goede adviseur kan het aanbod van liftbedrijven beoordelen en naar waarde schatten en indien nodig ook vergelijkbaar maken met andere oplossingen.

Liftenmarkt 2.0

De geschetste transitie is onvermijdelijk. Zij die liften en onderhoudscontracten verkopen zullen het op termijn niet redden, net als de raadgevende en -vragende adviesbureaus. Bedrijven die nu voorsorteren op innovatie en ketensamenwerking, gebaseerd op vertrouwen en het delen van kennis en data, zullen uiteindelijk winnaars zijn en dát zou de verhoudingen nog wel eens heel erg kunnen doen verschuiven!

Pin It on Pinterest

Share This